غول نرم افزار دنیا، قریب به سی سال هست که مشغول خرید شرکت‌های فعال در عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات در سراسر جهان هست و بسیاری از فعالیت‌های خود را از این طریق مدیریتم یک‌اند. این گفتار نگاهی دارد به 100 شکار بزرگ مایکروسافت.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
برترین ها: در سلسله گفتارهای باشگاه کارآفرینی دیجیتالی پرتال برترین‌ها، ظرف چند ماه اخیر تلاش کردیم تا مخاطبان محترم، با برترین کارآفرینی‌های اینترنتی ایران و جهان آشنا شوند. گفتار امروز، نگاهی دارد به یکی از روش‌های توسعه کارآفرینی دیجیتالی موفق‌ترین شرکت‌های جهان. با ما همراه باشید با مروری بر یکصد شکار بزرگ مایکروسافت.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر

همان طور که احتمالاً در چند ماه اخیر در سرویس موفقیت برترین‌ها مشاهده کردید، یکی از عوامل موفقیت و اثربخش فعالیت‌های سازمانی کسب و کارهای موفق جهان به ویژه در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات TCI، به مقوله کسب و ادغام Mergers and acquisitions باز می‌گردد. کسب و ادغام، جنبه‌هایی از مدیریت استراتژیک و مدیریت امور مالی شرک‌ها می‌باشد. در واقع M&A یک روش تجاری هست که برای شرکت‌ها فرصت آفرینی می‌کند تا کسب و کار خود را به صورت مولد، به سمت مأموریت‌های سازمانی با سرعت بیش تری رهنمون کنند. یعنی چی؟

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(استراتژی کسب و ادغام، یکی از برگ‌های برنده کارآفرینان دیجیتال جهان است)

یعنی این که به عنوان مثال، شما به جای آن که بخواهید امور چاپ و نشر گسترده سالانه شرکت خود را طی مناقصه یا غیر مناقصه به شرکت‌های واجد شرایط واگذار کنید و صدها میلیون تومان از سرمایه خود بکاهید، درصدی یا کل سهام یک چاپخانه را با امکانات مورد نیاز خود خریداری می‌کنید تا هم از فعالیت‌های این چاپخانه در طول سال منتفع شوید، و همان که به عنوان سهامدار چاپخانه، هزینه کم تری برای سفارشات سالانه خود پرداخت کنید. یعنی یک فعالیت تجاری دو سر سود.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(اکنون خودروسازی VOLVO سوئد در تملک چینی‌ها و Nokia فنلاند، در تملک آمریکایی‌ها است)

حال اگر قرار باشد شما یک سامانه ارتباطاتی یا مجموعه ای از خدمات الکترونیکی یا غیر الکترونیکی را به مخاطبان خود ارائه کنید و می دانید که رقبا نیز، به شدت مشغول فعالیت در حوزه‌هایی هستند که شما مشغول به فعالیت دران هستید، 2 راه بیش تر ندارید. یا این که خودتان منابع انسانی مورد نیاز را تأمین و سرمایه لازم را برای راهبری این فعالیت تأمین و مدیریت می کند که خوب البته زمان بر و با ریسک و خطای بسیاری هم همراه است د، راه دیگران هست که یک شرکت فعال و موفق در این عرصه را شناسایی کنید و درصدی یا کل سهام آن شرکت را خریداری کنید و مالک آن شوید.


اگر راه دوم انتخاب بشود، یعنی مالکیت یک شرکت موفق در عرصه مورد نیاز شما، کسب شود، قادرخواهید بود تا از یک برند معتبر بازار برای رسیدن به اهداف و مأموریت‌های سازمانی در زمان کم و با بازدهی بیشتر و سریع تر استفاده کنید. نمونه این روش تجاری در دنیا، بیش از نیم قرن هست که مرسوم هست. نمونه‌های بارزش، خرید یوتیوب توسط گوگل به ارزش 1.6 میلیارد دلار و خرید اینستاگرام توسط شرکت فیس بوک به ارزش 2 میلیارد دلار بود.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(در بازی کسب و کارهای امروزی، هر کس قوی تر باشد و بزرگ تر، شکارهای بهتری دارد)

گوگل و فیس بوک، به عنوان غول‌های جست وجو و شبکه‌های اجتماعی، به جای آن که وقت و نیروی خود را صرف طراحی و راه اندازی پرتال‌های مربوط به اشتراک گذاری فایل‌های ویدئویی و راه اندازی شبکه‌های اجتماعی تصویری خلاق بکنند، شرکت‌های فعال در این عرصه را شناسایی و برترین آن ها را به قول بازاری‌ها، شکار کردند. یوتیوب و اینستا، در واقع شکارهای عالی گوگل و فیس بوک در 10 سال اخیر هستند که در چند سال اخیر، به مراتب ارزش بازاری بیش تری از قیمت فروخته شده، کسب کردند.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(شکار یوتیوب توسط گوگل با 1.6 میلیارد دلار، اکنون ده‌ها برابر ارزش بازاری دارد)

این راز موفقیت استراتژی کسب و ادغام هست که باید استارت آپ ها و فعالان کسب و کار به ویژه در حوزه اینترنت به آن توجه کنند. همیشه راه اندازی و تأسیس یک کسب و کار از صفر، روش خوبی برای توسعه کسب و کار نیست. چون اعتماد بازار و زمان و هزینه ای که باید خرج یک استارت آپ صفر کیلومتر شود تا موفق گردد نیز باید در محاسبات در نظر گرفته شود.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(تصویر مارک زاکربرگ خندان، مؤسس فیس بوک در زمان خرید اینستاگرام)

یکی از موفق‌ترین الگوهای کسب و کار اینترنتی در عرصه کسب و ادغام را باید شرکت مایکروسافت دانست. مایکروسافت، (Microsoft Corporation) شرکت کامپیوتری آمریکایی و چندملیتی است، که دفتر مرکزی آن در شهر ردموند، ایالت واشینگتن، ایالات متحده آمریکا قرار دارد. این شرکت، بزرگ‌ترین شرکت ارائه نرم‌افزار رایانه در دنیاست، که به انتشار کتاب و تولید محصولات چندرسانه‌ای و ارائه خدمات پست الکترونیکی نیز می‌پردازد.

مایکروسافت در دهه هشتاد میلادی، فعالیت خود را بر روی تولید سیستم عامل SOD متمرکز کرده بود و توانست نسخه‌های اولیه ویندوز را چند سال پس از آن عرضه کند. مایکروسافت آفیس حرکت بعدی این شرکت بود که انقلابی را برای نرم افزارهای اداری ایجاد کرد. در اواخر قرن بیستم، مایکروسافت به سمت تولید بازی‌های ویدئویی مانند ایکس باکس و هم چنین تولید دستگاه‌های دیجیتالی و الکترونیکی مانند ویندوز فون رفت. این شرکت در 14 مارچ 1986 میلادی وارد بورس آمریکا شد. در سه دهه اخیر، مایکروسافت توانسته است بخش یا کل سهام 146 شرکت را به تملک خود درآورد که 107 مورد آن، در آمریکا واقع شده است و بقیه خارج از مرزهای ایالات متحده هست.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(مایکروسافت با خرید هات میل، رقیبی برای یاهو و جی میل گوگل شد)

نخستین شکار مایکروسافت در سال 1987 میلادی شکل گرفت که Forethought نام داشت و در زمینه تولید نرم افزارهای ارائه مالتی مدیای محتوا فعالیت می‌کرد. در واقع، تملک این شرکت سبب شد تا بعداً، مایکروسافت نرم افزار مشهور و پر کاربرد Microsoft PowerPoint را ارائه کند. 10 سال بعد، مایکروسافت شرکت Hotmail.com را به مبلغ نیم میلیارد دلار خریداری کرد که تا امروز به عنوان یکی از خدمات پر کاربرد اینترنت و در فهرست سایت‌های محبوب وب به شمار می‌رود. 3 سال بعد، مایکروسافت شرکت Visio Corporation که یک شرکت نرم افزاری قوی که در زمینه‌های تخصصی و کاربردی تولید نرم افزار داشت خریداری نمود و قریب به 327 میلیون دلار برای خریدان پرداخت کرد.

گران‌ترین خرید مایکروسافت در اوایل قرن بیست و یکم، به خرید Navision اختصاص داشت که 1.3 میلیارد دلار برای مایکروسافت هزینه در بر داشت.

این شرکت بعدها نرم افزار برنامه ریزی منابع شرکت مایکروسافت موسوم به Microsoft Dynamics NAV enterprise resource planning را تولید کرد که بسیار پر کاربرد هست. بعدها این نرم افزار به Microsoft Dynamic تغییر نام یافت. یکی از گران‌ترین خریدهای مایکروسافت در نخستین دهه قرن بیست و یکم به خرید شرکت تبلیغاتی aQuantive اختصاص یافت که بیش از 7 میلیارد دلار برای مایکروسافت آب خورد. این شرکت در سال 2007 میلادی در فهرست 14 شرکت تبلیغاتی برتر جهان قرار داشت. رکورد بیش‌ترین خرید پس از این شرکت تبلیغاتی، به شرکت اسکایپ اختصاص یافت که در سال 2011 میلادی مایکروسافت این شرکت ارتباطی محبوب را به قیمت 8.5 میلیارد دلار خریداری کرد. مایکروسافت، 32 برابر ارزش بازاری این شرکت، برای خریدان هزینه کرد.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(مایکروسافت 3 درصد از غول ارتباطی جهان را در اختیار دارد)

برخی دیگر از شکارهای مایکروسافت در یک دهه اخیر عبارت‌اند از:

 Onfolio, Lionhead Studios, Massive Incorporated, ProClarity, Winternals Software, and Colloquis

البته شماری از بزرگ‌ترین شرکت‌های نرم افزاری و دیجیتالی جهان مانند AT&T و Telewest Communication، با پرداخت میلیاردها دلار، بخشی از آن ها به تملک مایکروسافت درآمده است که رقم قابل ملاحظه ای می‌باشد.

یکی از شکارهای مایکروسافت، پرتال ارائه خدمات گردشگری به نام eXPEDIA.COM هست که به مبلغ 1 میلیارد دلار در فوریه 2002 میلادی به شرکت SU Networks واگذار شد و به نظر می‌رسد فروشان به دلیل توسعه گردشگری اینترنتی در روزگار امروز، یک اشتباه بود.

مایکروسافت در سال مالی منتهی به ژوئن ۲۰۱۰ میلادی، بیش از ۶۲ میلیارد دلار درآمد فروش، بیش از ۱۸ میلیارد دلار سود خالص و ۸۹٬۰۰۰ کارمند در کشورهای مختلف دنیا داشته است. فعالیت اصلی آن در زمینهٔ طراحی، توسعه، ساخت، صدور مجوز، پشتیبانی و ارائهٔ خدمات نرم‌افزاری برای ابزارهای رایانه‌ای می‌باشد.

 

در آوریل ۲۰۱۴ مایکروسافت شرکت فنلاندی تولید تلفن همراه Nokia’s handset را به قیمت هفت و نیم میلیارد دلار خرید. بدین ترتیب تولید گوشی‌های تلفن همراه توسط شرکت نوکیا برای همیشه به پایان رسید. با وجود این نوکیا اعلام کرد از این پس بر خدمات نرم‌افزاری، نقشه‌کشی، شبکه‌سازی و پیشبرد فناوری متمرکز خواهد شد. تلفن‌های همراه نوکیا پس از ورود گوشی‌های هوشمند به ویژه سامسونگ و آیفون، به سرعت از رده خارج شدند.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(جان تامپسوت، از اعضای هیات مدیره مایکروسافت: خرید نوکیا یک شکار بزرگ بود)

اخیراً جان تامپسون John Thompson از مدیران ارشد مایکروسافت به نشریه معتبر Financial Times, گفته است که این شرکت از خرید بزرگ خود بسیار خشنود هست و اظهار تأسف ندارد.
اخیراً گروه دستگاه‌های مایکروسافت Microsoft Devices Group و گروه سیستم عامل‌ها Operating Systems Group یکپارچه شده و گروه ویدئو و محصولات مایکروسافت موسوم به Windows and Devices Group را تشکیل داده تا توان عملیاتی این شرکت در این حوزه‌ها افزایش یابد. حتی ادغام‌های درون سازمانی هم می‌تواند توان افزا باشد.

یکی دیگر از شکارهای مایکروسافت که امسال به وقوع پیوست، خرید واندرلیست بود. نشریهٔ وال استریت ژورنال اعلام کرد که مایکروسافت شرکت سازندهٔ برنامهٔ واندرلیست را با مبلغی بالغ بر ۲۰۰ میلیون دلار خریده است.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(خبر وال استریت ژورنال مبنی بر شکار جدید مایکروسافت در عرصه نرم افزارهای موبایلی)


دوم جون سال جاری میلادی، وبلاگ رسمی مایکروسافت، قطعی شدن این معامله را اعلام کرد.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(خبر خرید شرکت ۶Wunderkinder به عنوان یک شکار wonderful (شگفت انگیز) اعلام شد)

حال مایکروسافت و شرکت ۶Wunderkinder رسماً این واگذاری را اعلام کردند. برنامه واندرلیست، یکی از محبوب‌ترین برنامه‌های موجود در سیستم عامل‌های مختلف با بیش از ۱۳ میلیون کاربر است. شما در این برنامه می‌توانید "کارهای برای انجام” To-Do List خود را وارد کنید و از قابلیت‌های این برنامه در این حوزه استفاده کنید. نکتهٔ حائز اهمیت این برنامه، گستردگی آن است. به این صورت که این برنامه تقریباً در تمامی دستگاه‌های موجود در بازار، از اپل مک بوک و گوشی با سیستم عامل‌های مختلف گرفته تا تبلت ها و ساعت‌های هوشمند اپل و موتورولا وجود دارد. این شکار خوب یک شرکت آلمانی اتریشی، می‌تواند فرصت‌های خوبی را برای مایکروسافت در عرصه اپلیکیشن های موبایل mobile apps فراهم کند.

همواره جدیدترین خبرها از مایکروسافت را در وبلاگ رسمی این شرکت به نشانی blogs.microsoft.com دنبال کنید.

البته مذاکرات بین مایکروسافت و ای‌ام دی ماه‌ها است که آغاز شده، اما از جزئیات و نتایج آن خبری در دست نیست. کارشناسان ارزش ای‌ام دی را ۱.۸ میلیارد دلار تخمین می‌زنند که خرید آن برای مایکروسافت که ذخیرهٔ ۹۵.۳ میلیارد دلاری دارد، از لحاظ مالی کار ��سانی خواهد بود. ای‌ام دی چیپ های پردازشی و گرافیکی برای کامپیوترها را می‌سازد؛ اما وظیفهٔ اصلی آن در بازار گجت ها، تأمین چیپ های مورد استفاده در ایکس باکس وان و پلی استیشن ۴ است. اگر خرید این شرکت توسط مایکروسافت محقق شود، می‌تواند صرفه جویی مالی زیادی برای مایکروسافت داشته باشد.

 100 شکار بزرگ مایکروسافت در 30 سال اخیر
(تحلیل زد دی نت از خرید احتمالی مایکروسافت به عنوان یک خرید بد!)

مایکروسافت و سونی در ازای تولید هر کنسول، صد دلار به ای‌ام دی پرداخت می‌کنند. کاهش هزینه‌های طراحی تراشه‌ها در مایکروسافت، یکی از دلایل این خرید اعلام شده است که البته رسانه‌ها اخیراً به مخالفت با آن پرداخته‌اند. ظرف چند ماه آینده، سرنوشت این معامله اعلام می‌شود که در صورت خرید ای‌ام دی توسط مایکروسافت، بزرگ‌ترین شکار سال 2015 این شرکت شکل می‌گیرد. برخی‌ها از صرفه جویی مالی صدها میلیارد دلاری برای مایکروسافت با خرید این شرکت خبر می‌دهند که دور از انتظار نیست.


فهرست 100 شرکت خریداری شده توسط مایکروسافت (از 1987 تا 2007 میلادی)

شماره

تاریخ واگذاری

نام شرکت

نوع کسب و کار شرکت

1

July 30, 1987

Forethought, Inc.

نرم افزار

2

March 31, 1991

Consumers Software

نرم افزار

3

June 29, 1992

Fox Software

بانک اطلاعات رایانه شخصی

4

February 28, 1994

Softimage

نرم افزار سه بعدی

5

September 27, 1994

Altamira Software

نرم افزار

6

November 1, 1994

NextBase

نرم افزار

7

November 15, 1994

One Tree Software

نرم افزار

8

February 23, 1995

RenderMorphics

گرافیک سه بعدی

9

July 10, 1995

Network Managers

طراحی فرآیند

10

October 17, 1995

The Blue Ribbon SoundWorks

نرم افزار

11

November 6, 1995

Netwise

نرم افزار

12

December 12, 1995

Bruce Artwick Organization

نرم افزار

13

January 16, 1996

Vermeer Technologies

نرم افزار

14

March 6, 1996

VGA-Animation Software Div

نرم افزار

15

March 12, 1996

Colusa Software

نرم افزار

16

April 16, 1996

Exos

بازی‌های رایانه ای

17

April 23, 1996

Aspect Software Engineering

نرم افزار

18

June 11, 1996

eShop

نرم افزار

19

June 17, 1996

Electric Gravity

بازی‌های الکترونیکی

20

November 1, 1996

Panorama Software Sys-On-Line

نرم افزار

21

February 3, 1997

NetCarta

نرم افزار اینترنتی

22

March 3, 1997

Interse

نرم افزار اینترنتی

23

April 30, 1997

WebTV Networks

توسعه خدمات اینترنت

24

May 7, 1997

Dimension X

برنامه‌های تخصصی جاوا

25

June 13, 1997

Cooper & Peters

نرم افزار

26

June 30, 1997

LinkAge Software

توسعه نرم افزار اینترنتی

27

August 5, 1997

VXtreme

نرم افزارهای بازی تحت وب

28

December 31, 1997

Hotmail

نرم افزار اینترنتی

29

February 23, 1998

Flash Communications

نرم افزار پیام رسان

30

April 15, 1998

Firefly

نرم افزار مدیریت روابط

31

April 28, 1998

MESA Group

اشتراک گذاری اطلاعات

32

August 25, 1998

Valence Research

نرم افزار اینترنتی

33

November 6, 1998

LinkExchange

شبکه تبلیغات اینترنتی

34

January 11, 1999

FASA Interactive

نرم افزار بازی رایانه ای

35

March 4, 1999

CompareNet

خرید آنلاین

36

March 26, 1999

Numinous Technologies

نرم افزار

37

April 27, 1999

Interactive Objects-Digital

نرم افزار موسیقی وب

38

April 30, 1999

Jump Networks

خدمات اینترنت

39

June 7, 1999

ShadowFactor Software

فروش عمده نرم افزار

40

June 15, 1999

Omnibrowse

تولید نرم افزار وب

41

June 28, 1999

Intrinsa

نرم افزار عیب یاب

42

July 1, 1999

Sendit

نرم افزارهای کاربردی

43

July 7, 1999

Zoomit

Encryption software

44

July 21, 1999

STNC

نرم افزار شبکه ای

45

September 19, 1999

Softway Systems

برنامه نویسی تخصصی

46

October 29, 1999

Entropic

نرم افزار

47

January 7, 2000

Visio Corporation

نرم افزار

48

February 29, 2000

Peach Networks

خدمات تلویزیون دیجیتالی

49

March 17, 2000

Travelscape

خدمات اینترنتی

50

April 12, 2000

Titus Communications

تلویزیون کابلی

51

June 19, 2000

Bungie Software

نرم افزار

52

July 12, 2000

NetGames

نرم افزار

53

September 13, 2000

MongoMusic

موسیقی آنلاین

54

September 27, 2000

Pacific Microsonics

فناوری موسیقی آنلاین

55

March 17, 2001

Vacationspot

خدمات اینترنت

56

April 5, 2001

Great Plains Software

خدمات مدیریتی

57

May 2, 2001

Intellisol International

نرم افزار

58

May 31, 2001

NCompass Labs

نرم افزار

59

June 21, 2001

Maximal Innovative Intelligence

نرم افزار

60

July 1, 2001

Yupi

شبکه اسپانیایی

61

March 11, 2002

Classic Custom Vacations

آژانس گردشگری

62

May 22, 2002

Sales Management Systems

نرم افزار

63

July 12, 2002

Navision

نرم افزار

64

July 29, 2002

Mobilocity

نرم افزار

65

September 10, 2002

XDegrees

نرم افزار

66

September 24, 2002

Rare

نرم افزار

67

December 13, 2002

Vicinity

نرم افزار

68

February 25, 2003

Connectix

نرم افزار

69

March 3, 2003

DCG

نرم افزار

70

April 30, 2003

PlaceWare

کنفرانس تحت وب

71

May 27, 2003

G.A. Sullivan

فناوری اطلاعات

72

June 10, 2003

GeCAD Software

ضد ویروس

73

August 29, 2003

3DO Co-High Heat Baseball

نرم افزار

74

April 22, 2004

Encore Bus Solutions-IP Asts

نرم افزار

75

April 26, 2004

ActiveViews

نرم افزار

76

July 16, 2004

Lookout Software

نرم افزار

77

December 16, 2004

GIANT Company Software

ضد جاسوسی

78

March 2, 2005

en'tegrate

نرم افزار

79

April 9, 2005

Groove Networks

نرم افزار

80

May 11, 2005

MessageCast

نرم افزار

81

May 31, 2005

Tsinghua-Shenxun-Cert Asts

نرم افزار

82

June 21, 2005

Sybari Software

نرم افزار

83

August 29, 2005

Teleo

نرم افزار

84

August 31, 2005

FrontBridge Technologies

نرم افزار

85

September 19, 2005

Alacris

نرم افزار

86

November 3, 2005

media-streams.com

نرم افزار

87

November 17, 2005

5th Finger

نرم افزار

88

January 19, 2006

UMT-Software and IP Assets

نرم افزار

89

February 13, 2006

MotionBridge

نرم افزار

90

February 13, 2006

Seadragon Software

نرم افزار

91

March 7, 2006

Apptimum

نرم افزار

92

March 7, 2006

Onfolio

نرم افزار

93

April 6, 2006

Lionhead Studios

بازی‌های ویدئویی

94

April 26, 2006

AssetMetrix

مدیریت منابع مالی

95

May 4, 2006

Massive Incorporated

تبلیغات بازی‌های ویدئویی

96

May 4, 2006

Vexcel

نرم افزار مکان یاب

97

May 15, 2006

DeepMetrix

آنالیز وبی

98

June 6, 2006

ProClarity

نرم افزار آنالیز

99

June 27, 2006

iView Multimedia

مدیریت دارایی

100

July 17, 2006

Softricity

نرم افزار مجازی سازی


اطلاعات مربوط به شرکت‌های خریداری شده از 2007 تا کنون نیز در داخل متن به طور اجمال مورد بررسی قرار گرفت.

اکنون شما خواننده گرامی متوجه شدید که یکی از دلایل موفقیت و برتری کسب و کار مایکروسافت در عرصه‌های اینترنتی و تولید نرم افزار، به موضوع استراتژی کسب و ادغام در رفتار سازمانی این شرکت در 30 سال اخیر باز می‌گردد. خرید شرکت‌هایی بعضاً زیر قیمت بازاری که اکنون چندین برابر قیمت واقعی ارزش دارند، یکی از دلایل توسعه امپراطوری دیجیتالی مایکروسافت و افزایش ارزش سهام بیل گیتس در این شرکت به عنوان میلیاردرترین فرد کره زمین می‌باشد.

این مقاله، نخستین گزارش درباره استراتژی‌های خرید مایکروسافت در 30 سال اخیر هست و توانست مطالب اجمالی در اختیار مخاطبان قرار دهد. باشگاه کارآفرینی دیجیتالی برترین‌ها، تلاش می‌کند تا در گفتارهای بعدی، شکارهای بزرگ غول‌های فناوری جهان را در قالب گزارش‌های اختصاصی در اختیار خوانندگان عزیز قرار دهد.

همواره روزهای زوج، با باشگاه کارآفرینی برترین‌ها، همراه ما باشید.
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه