نوشته‌هایی با برچسب "ریشه تاریخی ضرب المثل"

ریشه تاریخی ضرب المثل «یک صبر کن و هزار افسوس مخور» ریشه تاریخی ضرب المثل «یک صبر کن و هزار افسوس مخور»

آورده اند که: پادشاهی بود که همه چیز داشت، ولی بچه نداشت. سالهای سال بود که ازدواج کرده بود، اما خدا به او وهمسرش، فرزندی نداده بود. پادشاه و زنش از اینکه بچه نداشتند، خیلی غمگین و ناراحت بودند. این پادشاه مورد توجه مردم کشورش بود و آنها او را دوست داشتند. به همین دلیل، همه دعا می کردند که خدا به او یک بچه بدهد. خدای مهربان دعای مردم را اجابت کرد و یک روز این خبر در همه جا پیچید که خدا به پادشاه یک پسر داده است. همه از شنیدن این خبر خوشحال شدند و خدا را شکر کردند. در سال هایی که پادشاه بچه نداشت، سرش را به یک راسوی خوشگل گرم می کرد. راس

ریشه تاریخی ضرب المثل «زین حسن تا آن حسن صد گز رسن» ریشه تاریخی ضرب المثل «زین حسن تا آن حسن صد گز رسن»

ابتدا فکر می کردم که در این ضرب المثل عامیانه دو کلمه حسن را از باب رعایت قافیه استعمال می کنند و این مثل سائر نباید ریشه و اساس داشته باشد تا به دنبال آن پی جویی کنم ولی اخیرا به همت مولانا بر آن دست یافتم. تا چه قبول افتد و چه در نظر آید. سلطان محمد خوارزمشاه ندیم و مصاحبی داشت به نام حسن عمادالملک ساوه ای که در اواخر عهد سلطان محمد از وزیران و مقربان خاصش بوده است. عمادالملک در شفاعت گری و پایمردی و تحقق نیاز نیازمندان و تجلیل و بزرگداشت شاعران و نویسندگان، وزیری نیک اندیش و برای سلطان مایه ی نیکنامی بوده است. در یکی از روزهای جلوس سلطان ک

ریشه تاریخی ضرب المثل «نه از دل است نه از جان، از كتك است حسین جان» ریشه تاریخی ضرب المثل «نه از دل است نه از جان، از كتك است حسین جان»

این مثل را برای کسانی می‌گویند که کاری را از روی ترس انجام می‌دهند و راضی به انجام دادن آن کار نیستند. می‌گویند: در روز عاشورا چند نفر کلیمی را با زور و کتک وادار کردند که در میان عزاداران حضرت حسین(ع) سینه بزنند. آنان از ترس اینکه مبادا کتک بخورند به سر و سینه می‌زدند و دم گرفته بودند: نه از دله نه از جون، از کتکه حسین جون!. منبع: iketab. com.

ریشه تاریخی ضرب المثل «نه می خواهم خدا گوساله را به همسایه ام بدهد و نه ماده گاو را به من» ریشه تاریخی ضرب المثل «نه می خواهم خدا گوساله را به همسایه ام بدهد و نه ماده گاو را به من»

بین مردم ضرب المثلی هست که می گوید: «نه می‌خواهم خدا گوساله را به همسایه‌ام بدهد و نه ماده گاو را به من» این مثل را برای مردم حسود می‌آورند. مردمی که آن قدر تنگ نظر و بخیل هستند که نمی توانند آن چه را که دیگران دارند، ببینند و رنج نبرند. به این آدم ها حسود می گویند. حسادت صفت بسیار زشتی است؛ شخص حسود همیشه غمگین است و از زندگیش لذت نمی برد زیرا چشم دیدن دیگران را ندارد، برای همین می گویند:حسود هرگز نیاسود. اما داستان:. روزی روزگاری زنی زندگی می کرد که به همه ی مردم حسودیش می شد وبرای همین همیشه غمگین و ناراحت بود و رنج می کشید. روزی در مسجد

ریشه تاریخی ضرب المثل «آمدند و کندند و سوختند و کشتند و بردند و رفتند» ریشه تاریخی ضرب المثل «آمدند و کندند و سوختند و کشتند و بردند و رفتند»

چون قتل و نهیب و خرابی و یغما گری حدیی پیدا نکند و نائره خوی درندگی و سبعیت همه کس و همه چیز را به سوی نیستی سوق دهد در چنین حالی، جواب کسانی که جویای حال و ستفسرا احوال شوند، عبارت بالا خواهد بود. در بیان مقصود وجوزتر از این عبارت در فارسی نداریم، چه در این عبارت تمام معنی و مفاهیم جنایت و بیدادگری گنجانده شده است و چون با ایجاز لفظ، اعجاز معنی کرده؛ رفته رفته به صورت ضرب المثل در آمده است. چنگیز خان سر دودمان مغول که در خونریزی و تر کتازی روی همه سفاکان و جنایتکاران روزگار را سفید کرده بود ، بعد از عبور از شط سیحون و تصرف دو حصار زرنوق و نور

ریشه تاریخی ضرب المثل «راوی سنی است» ریشه تاریخی ضرب المثل «راوی سنی است»

داستان:. عبارت بالا اصولا از تعصب شیعیان در مورد ناقلان روایات اهل سنت و جماعت و یا به اصطلاح دیگر راویان سنی حکایت می کند که رفته رفته صورت ضرب المثل پیدا کرده مجازا در رابطه با منقولات غیر واقع که شنونده آن را باور نکند از باب شوخی و در لفافه ی طیب و مزاح می گوید : «راوی سنی است. » یعنی این گفته و روایت قابل اعتنا و اعتماد نیست و باید به دیده ی تأمل در آن نگریست. اما ریشه ی این عبارت مثلی : دین اسلام که چهارده قرن از عمر و ظهورش می گذرد در ابتدا یعنی عصر جاهلیت و بت پرستی در شهر مکه در حجاز طلوع کرده و تاریخ ظهور آن اوایل قرن هفتم میلادی یعنی

ریشه تاریخی ضرب المثل «اندرین صندوق جز لعنت نبود» ریشه تاریخی ضرب المثل «اندرین صندوق جز لعنت نبود»

داستان:. مصراع بالا از مولانا مولوی بلخی است که چون در میان افراد وجماعات بشری مصادیق زیادی پیدا می کند لذا به صورت ضرب المثل درآمده است. در المثل وقتی انسان رنج فراوان می برد و به دفینه یا صندوقچه ای دست می یابد از کثرت ذوق و شعف سر از پا نشناخته برای زندگانی آینده خود نقشه ها می کشد ولی همین که صندوق را باز می کند جز یک مشت خاکستر و قراضه چیزی نمی بیند. اینجاست که کفرش بالا آمده به زمین و زمان لعنت می فرستد و در مقابل کنجکاوی دیگران که از محتوای صندوق سئوال می کنند جواب می دهد : «اندرین صندوق جز لعنت نبود».

ریشه تاریخی ضرب المثل «یدالله فوق ایدیهم» ریشه تاریخی ضرب المثل «یدالله فوق ایدیهم»

در کوچه پس کوچه‏های اصیل و قدیمی شهر دود و ماشین و سیاست که قدم می‏گذاری، “همان کوچه‏های پامنار، پاچنار و …” چه درب‏ها و دیوارهایی وجود دارد که اوج دیانت مردمان این سرزمین را برایت یادآور می‏شوند؛ بالای هر در و خانه‏ای کتیبه و کاشی ای منقوش به ذکر مقدس “بسم الله”، صلوات و آیات خاص قرآن و … که این‏ها نشان از توجه و ریزبینی در دینداری مردمان ما بوده است. مردمی که می‏دانستند وجود کتیبه قرآنی، خانه و اهل آن خانه را از هر گزند و آسیبی مصون می‏دارد و گذر از زیر آن آیه و رمز عبور چه در ورود و چه در خروج از خانه یعنی فراری دادن شیطان و دوری از کبر و غر

ریشه تاریخی ضرب المثل «آب حیات نوشید» ریشه تاریخی ضرب المثل «آب حیات نوشید»

درباره کسانی که عمر طولانی کنند و روزگاری دراز در این جهان بسر برند ، از باب تمثیل یا مطایبه می گویند فلانی آب حیات نوشیده . ولی این عبارت مثلی بیشتر در رابطه با بزرگان و دانشمندان و خدمتگزاران عالم بشریت و انسانیت که نام نیک از خود به یادگار گذاشته. زنده جاوید مانده اند. به کار می رود. این ضرب المثل به صور و اشکال آب حیوان و آب بقا و آب خضر و آب زندگانی و آب اسکندر نیز به کار رفته، شعرا و نویسندگان هر یک به شکلی در آثار خویش آورده اند. اکنون ببینیم این آب حیات چیست و از کجا سرچشمه گرفته است. اسکندر مقدونی پس از فتح سغد و خوارزم از یکی از م

ریشه تاریخی ضرب المثل «از کیسه خلیفه می بخشد» ریشه تاریخی ضرب المثل «از کیسه خلیفه می بخشد»

روزی بود، روزگاری بود که هارون الرشید خلیفه بود. او وزیری داشت به نام جعفربرمکی که ایرانی بود. جعفربرمکی وزیری کاردان و باهوش بود. به همین دلیل، هارون الرشید به او اهمیت زیادی می داد و اغلب کارهای مملکت را به او سپرده بود. عرب های دور و بر هارون الرشید به موقعیت جعفربرمکی حسادت می کردند و از هر فرصتی بهره می گرفتند تا پیش خلیفه بدی او را بگویند. بدگویی ها آن قدر ادامه پیدا کرد که هارون به وزیرش بدبین شد و ترسید که این وزیر ایرانی، عرب ها را از کار بر کنار کند و قدرت خلافت را به دست گیرد. در روزگار بدبینی هارون جعفربرمکی حال و روز خوبی نداشت

ریشه تاریخی ضرب المثل «لعن الله اللجاجة» ریشه تاریخی ضرب المثل «لعن الله اللجاجة»

ریشه تاریخی ضرب المثل «لعن الله اللجاجه». لجاجت از آن نوع صفات مذمومی است که هرگز نفعی بر آن مترتب نبوده و نخواهد بود. لجاجت هنگامی بروز و ظهور می کند که آدمی به تبعیت از بعضی انگیزه های ناشی از جهل و تعصب چون حیوان لایشعر می شود. پرده سیاهی در مقابل دیده عقل و بینش او حائل می گردد و دست به کاری می زند که سالها در آتش ندامت و پشیمانی آن می سوزد. کمتر شنیده شده است که افراد لجوج و تندخو طرفی بسته و از این رهگذر جز اطفای نایزه لجاج و ناپختگی نفع و فایدتی برده باشند. اعمال لجوجان چون بدون تدارک مقدمه و صغری و کبری شروع می شود، لاجرم بدون اخذ نت

ریشه تاریخی ضرب المثل «اشکی بریز» ریشه تاریخی ضرب المثل «اشکی بریز»

عبارت بالا از مصطلاحات باده خواران و میگساران است که چون به اقتضای مجلس انبساط خاطری دست دهد و هوس نوشیدن باده کنند، به ساقی مجلس اشا��تی کرده می گویند: اشکی بریز و یا به اصطلاح دیگر، اشک چشمی بریز، که مقصود از اشک همان باده و شراب است و البته به مقدار کم- نه زیاد- از ساقی و جام گردان مجلس مطالبه می شود تا به دنباله باده گساری قطع نشود و نشاط خاطر از این رهگذر تشدید گردد. جام شراب خواری در قدیم هفت خط داشت و برای هرکس تا خطی شراب می ریختند که توانایی بر داشت آن را داشت و عیش دیگران را منقضی نمی کرد. این هفت خط عبارت بودند از:. اول خط جور و آن خط

ریشه تاریخی ضرب المثل «می آیند و می روند و با كسی كاری ندارند» ریشه تاریخی ضرب المثل «می آیند و می روند و با كسی كاری ندارند»

عبارت بالا که از جوانترین و تازه ترین امثلۀ سائره می باشد در موارد رعایت اصول خونسردی و بی اعتنایی در برخورد با ناملایمات زندگی به کار می رود و اجمالاً می خواهد بگوید سخت نگیر، خونسرد باش، این هم می گذرد و یا به قول شاعر معاصر، شادروان عباس فرات:. هم موسم بهار طرب خیز بگذرد. هم فصل نامساعد پائیز بگذرد. گر ناملایمی به تو رو آورد فرات. دل را مساز رنجه که این نیز بگذرد. اما ریشۀ تاریخی این عبارت مثلی:. شادروان محمدعلی فروغی ملقب به ذکاء الملک را تقریباً همه کس می شناسد. فروغی به سال ۱۲۹۵ هجری قمری در خانواده ای از اهل علم و ادب تولد یافت و تحصیلا

ریشه تاریخی ضرب المثل «آبشان از یک جوی نمی رود» ریشه تاریخی ضرب المثل «آبشان از یک جوی نمی رود»

هر گاه بین دو یا چند نفر در امری از امور توافق و سازگاری وجود نداشته باشد، به عبارت«آبشان از یک جوی نمی رود» استناد و استشهاد می کنند. در این عبارت مثلی به جای نمی رود گاهی فعل نمی گذرد هم به کار می رود، که در هر دو صورت معنی و مفهوم واحد دارد. اما ریشه این ضرب المثل:. سابقا که شهرها لوله کشی نشده بود سکنه هر شهر برای تامین آب مورد احتیاج خود از آب رودخانه یا چشمه و قنات، که غالبا در جویهای سرباز جاری بود استفاده می کردند . به این ترتیب که اول هر ماه ، یا هفته ای یک بار- بسته به قلت یا وفور آب- حوضها و آب انبارها را با آب جوی کوچه پر می کردند

ریشه تاریخی ضرب المثل «زد كه زد خوب كرد كه زد» ریشه تاریخی ضرب المثل «زد كه زد خوب كرد كه زد»

هروقت روستایی ساده دلی بنشیند و «خیال پلو» بپزد و آرزوهای دور و دراز ببافد حاضران این مثل را می زنند. می گویند یک روز زنی که شغلش ماست فروشی بود، ظرف ماستش را رو سرش گذاشته بود و برای فروختن به شهر می برد. در راه با خودش فکر کرد که «ماست را می فروشم و از قیمت آن چند تا تخم مرغ میخرم. تخم مرغ ها را زیر مرغ همسایه میذارم تا جوجه بشه. جوجه ها که مرغ شدند می فروشم و از قیمت آن گوسفند می خرم. کم کم گوسفندهام زیاد میشه، یک روز میان چوپون من و چوپون کدخدا زد و خورد میشه کدخدا مرا میخواد و از من میپرسه : چرا چوپون تو چوپون مرا زده؟. منم میگم : زد که

ریشه تاریخی ضرب المثل «روی یخ گرد و خاك بلند نكن» ریشه تاریخی ضرب المثل «روی یخ گرد و خاك بلند نكن»

وقتی کسی بی خود و بی ‌جهت بهانه بگیرد این مثل را می ‌گویند . روز های آخر زمستان بود و هنوز کوه ‌‌ها برف داشت و یخبندان بود ، چوپانی بز لاغر و لنگی را که نمی‌ توانست از کوره ‌راه‌ های یخ بسته کوه بگذرد در سر ” چفت ” ( آغل ) گذاشت تا حیوان در همان اطراف چفت و خانه بچرد . عصر که می‌ شد و چوپان گله را از صحرا و کوه می ‌آورد این بز هم می ‌رفت توی رمه و قاطی آنها می‌ شد و شب را در ” چفت ” می ‌خوابید . یک روز که بز داشت دور و بر چفت می‌ چرید و سگ ‌‌ها هم آن طرف خوابیده بودند یک گرگ داشت از آنجا رد می ‌شد و بز را دید اما جرأت نکرد به او حمله کند چون

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه